In de Ayurveda zijn er diverse benaderingswijzen.

Ad 1. Systematische ervaringen van contact met het eigen Zelf ofwel transcendent bewustzijn brengt tal van geverifieerde wetenschappelijke levensbevorderlijke effecten tot stand. Belangwekkend hierbij zijn de studies naar de synchronisatie van de activiteit van beide hersenhelften als uiting van toegenomen integratie. De meer onderzochte technieken hiervoor zijn het Transcendente Meditatie en het TM-Sidhi Programma.

Ad 2. Het leven is vanuit energetisch gezichtspunt één en al trilling, vibratie. Sinds de uiteenzetting van Albert Einstein, weten we dat massa eigenlijk niets anders is dan verdichte trillingen: E=mc2. Deze interventie die uitgevoerd wordt door Vedische experts is erop gericht om via het toespreken van helende klanken het evenwicht in het vibrerende energieveld te herstellen (Vedische vibratietechniek). Deze recitaties zijn reeds door de UNESCO uitgeroepen tot wereld erfgoed.

Ad 3. Vaak wordt gedacht dat door het intellect ons bewustzijn vorm krijgt, maar het is juist andersom. Het intellect is dat deel van ons bewustzijn dat ervoor zorgt dat we zaken van elkaar kunnen onderscheiden. Als ons bewustzijn niet volledig ontwikkeld is zien we de werkelijkheid door een vervormende bril: we zien een deel (ons eigen ik, ons eigen intellect) aan voor het geheel (ons Zelf). Dit wordt in de Veda ‘pragyaparadha’ ofwel ‘vergissing van het intellect’ genoemd. Het intellect is zich dan alleen bewust van de verscheidenheid der dingen (Vata, Pitta, Kapha en alle vormen van manifestatie in de wereld, maar (her/onder) kent de eenheid (Samhita) daarin niet. Deze fundamentele vergissing van het intellect is volgens de Veda verantwoordelijk voor onze levensproblemen. Door dit intellectueel te benaderen en te begrijpen zal het individu eerder meedoen aan de eerder genoemde aspecten zodat er een toestand van coherentie ontstaat in het brein hetgeen de basis vormt van ‘Apragyaparadha’.

Ad 4. Het luisteren naar de taal van de natuur uitgedrukt in muzikale klanken, heeft een speciale uitwerking op de gezondheid van lichaam en geest. Het effect van deze Ghandarva Veda muziek dringt door tot de diepste lagen van ons wezen.

Ad 5. Neuro-musculaire integratie staat voor Vedische lichaamshoudingen en –oefeningen(Yoga-Asanas). Er bestaan verschillende houdingen voor verschillende ziektebeelden. Deze houdingen oefenen een zachte, lichte druk of rek uit op bepaalde vitale punten in het lichaam (in het Sanskriet marma’s genoemd), die geest en lichaam – bewustzijn en fysiologie – met elkaar verbinden. Asana’s kunnen na instructie thuis worden uitgevoerd.

Ad 6. Neuro-respiratoire integratie betreft eenvoudige ademhalingsoefeningen (Pranayama) om de natuurlijke functies op alle niveaus van geest en lichaam te verbeteren. Zij bevorderen net als de lichaamsoefeningen het losmaken van blokkades en onzuiverheden, die vervolgens met meditatiebeoefening verder opgelost kunnen worden.

Ad 7. Van tijd tot tijd is het nodig om de opgehoopte gifstoffen in het lichaam te elimineren. De Panchakarma (= vijfvoudige handeling) is een programma voor inwendige en uitwendige reiniging van het lichaam. Eerst worden de stofwisselingsslakken via een dieet en het innemen van ghee losgemaakt, waarna ze door middel van de huid, urinewegen (oliemassages, stoombaden) en darmen (klysma’s) verder worden afgevoerd.

Ad 8. Voedingsadviezen die afgestemd zijn op het constitutietype zijn een belangrijk en zeer effectief middel ter verbetering van de gezondheid. Ook seizoensgebonden adviezen dragen bij aan het vergroten dan wel herstellen van het evenwicht. Voeding kan aldus gebruikt worden om ziekten te genezen alsook te voorkomen. Vegetarische en het liefst biologische voeding is hierbij de uiteindelijke bedoeling.

Ad 9. De Ayurveda beschikt over een groot aantal preparaten die volgens oeroude receptuur zijn samengesteld uit verschillende kruiden. Ze zijn bedoelt om het zelfgenererende mechanisme van het lichaam te activeren zonder dat we daarbij hoeven te vrezen voor schadelijke bijwerkingen.

Ad 10. Rasayana’s (b.v. Maharishi Amrit Kalash en Chavanprash) zijn uit kruiden samengestelde preparaten die bedoeld zijn om het evenwicht in de fysiologische functies te herstellen. Ze geven kracht aan het lichaam, versterken het immuunsysteem en bevorderen de ombuiging van het biologische verouderingsproces.

Ad 11. Gedragsadviezen voor een ideale dagindeling in samenhang met de seizoenen kunnen van voordeel zijn voor het synchroniseren van de bioritmen van het lichaam. Bovendien is het mogelijk om ons persoonlijke ritme in overeenstemming te brengen met de ritmes die we in de natuur vinden.

Ad 12. Ayurvedische diagnosestelling vindt plaats onder andere door het voelen van de pols: daaruit kunnen niet alleen iemands constitutie worden vastgesteld, maar ook ziekten opgespoord nog voordat ze tot uiting zijn gekomen! De polsdiagnose werkt zelf ook genezend doordat de aandacht wordt gericht naar binnen.

Ad 13. We zijn niet alleen verantwoordelijk voor onszelf, maar ook voor onze omgeving. Onze persoonlijke gezondheid beïnvloedt de collectieve gezondheid en omgekeerd. Ieder mens maakt deel uit van het collectieve bewustzijn van zijn of haar familie, dorp, stad, land en de gehele wereld. Experiment op het gebied van de groepsdynamica van bewustzijn hebben aangetoond dat we het wereldbewustzijn op positieve wijze kunnen beïnvloeden. Wereldvrede komt in de eerste plaats neer op harmonie scheppen in jezelf en in de relatie tot je omgeving. Ons eigen lichaam is een bouwsteen van het wereldlichaam. Door individuele meditatie dragen wij bij aan meer coherentie in de omgeving hetgeen meer vrede met zich meebrengt.

DE RACE TEGEN KANKER VANUIT AYURVEDISCHE VISIE:

OOK VOLGENS DE AYURVEDA IS KANKER HET BEWIJS VAN ONNATUURLIJKHEID,ONECHTHEID,WANORDE,CHAOS EN TERREUR VAN BINNENUIT.

DE EIGENLIJKE OORZAAK ZIT DUS IN HET ONTBREKEN VAN ORDE EN VREDE OP BASIS VAN STRESS EN DAT KOMT DOOR EEN GEBREK OF WEGHALEN VAN DE CELLULAIRE INTELLIGENTIE( IN TOTALITEIT GENOEMD AVIDYA) VAN ORGANEN OF WEEFSELS. HIERDOOR KUNNEN DE NORMALE CONTROLE MECHANISMEN ZOALS DE TUMOR KILLERCELLEN NIET OPTIMAAL FUNCTIONEREN.

AVIDYA GEEFT DUS AANLEIDING TOT STRESS DIE OP ZIJN BEURT ONS IMMUUNSYSTEEM AANTAST WAARDOOR ALLERHANDE ZIEKTE BEELDEN GAAN ONTSTAAN.

VAAK ZIJN AVIDYA EN STRESS NIET (MEER) TE ACHTERHALEN OF TE BEAAMEN/HERKENNEN EN ONTSTAAT ER NOG MEER ANGST, ONZEKERHEID EN ONBALANS DIE HET ZIEKTEBEELD KUNNEN GAAN VERERGEREN.

DE BELANGRIJKSTE BEHANDELMETHODE DIENT HIERDOOR OOK GERICHT TEZIJN OP HET VERWIJDEREN VAN AVIDYA DOOR WEDEROM KENNIS EN KUNDE AAN HET LICHAAM EN DE GEEST TOE TE GAAN VOEGEN.

HIERVOOR HEEFT DE PRAKASH AYURVEDA MEER DAN 20 BENADERINGEN (zie boven) WAARBIJ WIJ DE 4 BELANGRIJKSTEN ZULLEN HERNOEMEN:

1.ONTWIKKELEN VAN HET BEWUSTZIJN VOOR DE DIRECTE AANVOER VAN KENNIS OFTEWEL VIDYA

DOOR DE TRANSCENDENTE BLISS MEDITATIE TECHNIEKEN

2.LIFESTYLE BENADERINGEN OA VOEDING EN LEEFGEWOONTEN

3.REINIGINGSBEHANDELINGEN VOOR HET LICHAAM, PANCHAKARMA

4.KRUIDENPREPARATEN, ANTI MALIGNANT RASAYANA THERAPY, AMRT

ALLE BOVENGENOEMDE BENADERINGEN KUNNEN APART WORDEN TOEGEPAST EN IN COMBINATIE VOOR MEER EFFECTIVITEIT. TEVENS WORDT AANBEVOLEN DE NORMAAL WESTERSE METHODE VAN BEHANDELING EN DIAGNOSE VOORAL NIET TE VERANDEREN ZONDER MEDEWETEN OF TOESTEMMING VAN DE BEHANDELAREN

Klik hier voor meer informatie over India (Power Point presentatie)
Klik hier voor meer informatie over India vervolg (Power Point presentatie)

Let op je gezondheid!!!!: Do nots and to Do lists in het licht van de Ayurveda

De Ayurvedische dagelijkse routine: Dinacharya

1. vroeg opstaan

2. begin de dag met bittere smaak bv Neem blad of Neem tandpasta

3. Oliemassage hele lichaam met sesamolie of specifiekere olie

4. tong scrapen en douchen daarna

5. Yoga oefeningen: Zonnegroet en asanas

6. Yoga Ademhalingsoefeningen: Pranayama

7. Transcendente Meditatie of eigen meditatie technieken

8. eigen gebed of religieuze boeken lezen

9. gezond werk beginnen

10. warme maaltijd , liefs vegetarisch 2-3 x per week omstreeks 12-00u en 14.00u

11. rond 18.00u beginnen we weer met punt 3 tot en met 8: onze tweedagelijkse Yoga programma

12. Licht Diner bv Soep, geen vruchten of melkproducten meer

13. ontspannende bezigheden in de avond uren

14. rond 22.00u naar bed

Succes met het monitoren van uw gezondheid met de Dinacharya

Specifiekere Ayurveda adviezen:

Begin snel met TBM, transcendente BLISS Meditatie, voor dagelijkse reiniging van de geest
Wordt snel Vegetariër, al is het voorlopig als part timer.
Regelmatig anti oxidanten en specifieke ayurvedische kruiden ( Rasayanas) gebruiken om je cellulaire intelligentie (Smritis) te verhogen en daardoor ziekte te voorkomen.
Regelmatig polsdiagnose (laten) doen om je gezondheid te monitoren en te bevorderen
Doe 1-2 x per jaar een Panchakarma reinigingskuur met olie massages, stoombehandeling en darmreiniging/ clysmas neem geen of minder giftige stoffen in zoals nicotine, alcohol, cafeïne, overbodige medicamenten etc.

Aanvullende uitleg:
WAAROM VROEG GAAN SLAPEN EN VROEG OP???

Avond: 21.00 – 23.00 u.:
Dit is de periode, waarin overbodige en giftige stoffen via de lymfen worden verwijderd (ontgifting).
Gedurende deze tijd moet je ontspannen, of naar muziek luisteren.
Als een huisvrouw in deze tijd nog actief is, bijvoorbeeld de afwas doet, of de kinderen helpt bij hun huiswerk, heeft dat een negatieve invloed op de gezondheid.

Avond: 23.00 – 01.00 u.:
In deze tijd vindt het ontgiftingsproces in de lever plaats.
Ideaal gesproken moet je dan in diepe slaap zijn.

Vroege morgen:01.00 – 03.00 u.:
Ontgifting van de gal, moet ideaal gesproken ook in diepe slaap plaatsvinden.

Vroege morgen: 03.00 – 05.00 u.:
Ontgifting van de longen.
Daarom hoesten mensen die hieraan lijden in deze periode vaak.
Het ontgiftingsproces heeft nu het ademhalingssysteem bereikt. Daarom is het niet nodig anti hoestmedicijnen in te nemen. Dat zou het proces voor de verwijdering van gifstoffen verstoren.

Morgen: 05.00 – 07.00 u.:
Ontgifting in de dikke darm.
Tijd om naar het toilet te gaan.

Morgen: 07.00 – 09.00 u.:
Opname van voedingstoffen in de dunne darm.
In deze periode moet je ontbijten.
Voor zieke mensen is ontbijten om 6.30 u. beter.
Ontbijten voor 7.30 u. is heel goed voor mensen, die fit willen blijven. Mensen die het ontbijt altijd overslaan, moeten hun gewoontes veranderen.
Het is beter om nog laat (tussen 9 en 10 uur) te ontbijten, dan helemaal niet te eten.
Laat gaan slapen en laat opstaan verstoort het proces, waarbij onnodige chemische stoffen uit ons lichaam worden verwijderd. Bovendien is de periode van middernacht tot 04.00 u. de tijd waarin ons beenmerg bloed produceert. Daarom: slaap goed en ga niet laat naar bed.

DE TOP VIJF VAN KANKER VEROORZAKENDE VOEDSELPRODUCTEN IS:

1. Worstenbroodje: (hot dog).
Omdat er veel nitraat in zit. Het Verbond ter Voorkoming van Kanker in Amerika adviseert, dat kinderen niet meer dan 12 hot dogs per maand eten. Kun je niet helemaal zonder hot dogs, koop dan hot dogs zonder
natriumnitraat.

2. Verwerkte vleessoorten en spek: (fijne vleeswaren, voedsel waar vlees in verwerkt is) .
Ook hierin zit veel natriumnitraat.
Spek en andere verwerkte vleessoorten verhogen ook het risico op hart- en vaatziekten.
Het verzadigde vet in spek bevordert ook kanker.

3. Donuts; (Amerikaans gefrituurd gebak)
Wat kanker betreft levert een donut dubbel problemen op. Ten eerste worden ze gemaakt met witte bloem, suiker en gehydreerde (geharde) oliën. Daarna worden ze bij hoge temperaturen gefrituurd. Donuts is het ergste voedsel wat je kunt eten, als het om een verhoogd risico op kanker gaat.

4. Patat friet:
Net als donuts wordt patat met gehydreerde oliën gemaakt en dan bij hoge temperaturen gefrituurd. Bovendien ontstaat tijdens het frituren kankerverwekkende stoffen – acrylamiden. Ze kunnen beter kankerfriet dan Franse friet genoemd worden.

5. Chips, crackers en koekjes:
Deze worden meestal met witte bloem en suiker gemaakt. Zelfs in de soorten, waarop staat dat ze geen transvetten (deze zijn kankerverwekkend) bevatten, zitten toch nog kleine hoeveelheden van die transvetten.

GEWOONTES DIE SCHADELIJK ZIJN VOOR JE HERSENEN

1. Niet ontbijten.
Mensen die niet ontbijten, krijgen een lager bloedsuikerniveau. Daardoor krijgen je hersenen onvoldoende voedingstoffen.. En dat betekent, dat je hersenen gaan aftakelen.

2. Teveel eten.
De slagaderen in je hersenen worden hiervan harder. Daardoor gaat je denk kracht achteruit

3. Roken.
Dit veroorzaakt multiple ineenschrompelen van de hersenen en kan tot de ziekte van Alzheimer leiden!

4. Veel suiker eten.
Teveel suiker onderbreekt het opnemen van proteïnen en voedingstoffen.
Daardoor ontstaat ondervoeding in de vorm van verkeerde voeding. De ontwikkeling van onze hersenen kan hierdoor negatief beïnvloed worden.

5. Luchtverontreiniging.
Onze hersenen zijn de grootste zuurstofconsumenten van ons lichaam. Door het inademen van vervuilde lucht neemt de hoeveelheid zuurstof in onze hersenen af. Daardoor functioneren onze hersenen minder goed.

6. Slaaptekort.
Slaap geeft onze hersenen rust. Een langdurig slaaptekort versnelt het afsterven van hersencellen.

7. Een hoofdbedekking tijdens het slapen.
Als je slaapt met een bedekt hoofd neemt de concentratie van kooldioxide toe, en de concentratie van zuurstof neemt af. Daardoor kunnen je hersenen schade oplopen.

8. Je hersenen belasten wanneer je ziek bent.
Als je tijdens ziekte hard werkt of studeert, kunnen je hersenen minder goed gaan functioneren, of zelfs beschadigd raken.

9. Gebrek aan gedachten die de hersenen stimuleren.
Denken is de beste manier om onze hersenen te oefenen. Wanneer je te weinig gedachten hebt, die je hersenen aansporen tot activiteit, kunnen je hersenen ineen gaan schrompelen..

10. Weinig praten.
Gesprekken, waarbij je moet nadenken, bevorderen het goed functioneren van onze hersenen.

HOOFDOORZAKEN VAN LEVERBESCHADIGING:

1. Te laat gaan slapen en te laat opstaan vormen een hoofdoorzaak.

2. ‘s Morgens niet plassen.

3. Te veel eten.

4. Ontbijt overslaan.

5. Te veel medicijnen slikken.

6. Te veel conserveermiddelen eten; te veel toevoegingen, kleurstoffen en kunstmatige zoetmakers
eten.

7. Ongezonde bakolie eten. Vermijd bij het bakken zoveel mogelijk het gebruik van bakolie.
Dat geldt zelfs voor de allerbeste oliën, zoals olijfolie.
Eet geen gebakken voedsel als je moe bent; behalve als je lichaam volkomen fit is.

8. Het eten van te gaar gekookte verse producten belasten de lever ook extra.
Groente kun je rauw of gekookt eten: 3 tot 5 opscheplepels per dag.
Gebakken groentes in één keer opeten, niet bewaren.

We kunnen veel voorkomen, zonder perse meer te moeten uitgeven. We moeten gewoon goede dagelijkse leef- een eetgewoontes aanleren.
Goede eetgewoontes en vaste tijden zijn voor ons lichaam erg belangrijk.
Daardoor kan ons lichaam onnodige chemische stoffen “volgens schema” afvoeren.

LET GOED OP JE GEZONDHEID …………..
EN GEEF DIT DOOR AAN IEDEREEN DIE JE LIEF HEBT & DIE JOU TER HARTE GAAT ….

Het behandelen van Stress

Gepubliceerd door Prakash Madari MD, Ayurveda Arts
Bron: Stress en Meditatie, Madari ERP, 2007

Bronvermelding is verplicht bij overname

Shri Bhagavan Dhanvantari,
de incarnatie van Heer Vishnu, die de Ayurveda naar dit Universum bracht.

In deze aflevering zullen wij tezamen de diverse methodes en technieken bespreken die succesvol kunnen zijn bij de behandeling van stress zoals in de eerdere publicaties duidelijk gedefinieerd.
Farmacotherapie, ontspannings- en biofeedbacktechnieken kunnen de stressverschijnselen doen afnemen. Daardoor ontstaat er een gevoel van welbevinden dat weer een gunstige invloed heeft op de algemene spanningstoestand van de patiënt.

Medicamenteus:

Zowel psychische als psychosomatische afwijkingen kunnen met farmacologische middelen behandeld worden; hierbij is er sprake van een symptomatische behandeling bv. anxiolytica (anti-angst middelen), antidepressiva,antipsychotica, slaapmedicatie en ook andere farmacologische stoffen die een symptomatische verbetering van de neurovegetatieve stoornissen brengen.

Zo is propranolol speciaal aangewezen bij emotioneel veroorzaakte tachycardien (nerveuze extrasystolen) en worden spierontspannende stoffen (bv. diazepam) aanbevolen bij spierpijnen, die samenhangen met psychogeen veroorzaakte spanningen. Wel dient hierbij te worden gelet op mogelijke neveneffecten bv. anticholinergische, sederende en cardiotoxische werking bij sommige antidepressiva.

Aangezien er sprake is van een symptomatische onderdrukking van de stressuitingen, is de kans groot dat de spanning in de vegetatieve centra aanwezig blijft of zelfs toeneemt waardoor de stress in het lichaam op andere wijze tot uiting kan komen. Hierdoor kunnen er steeds nieuwe kwalen ontstaan.

Tegenwoordig is men ook nog op zoek naar diverse menselijke genen die zorgen bepaalde stressreacties en ook nog medicamenteus onderdrukt kunnen worden .

A. Niet-medicamenteus:

a. Lichaamsbeweging en Hatha-Yoga:

Omdat stress toestanden vrijwel altijd gepaard gaan met geestelijke en lichamelijke spanning, kunnen ontspanningsoefeningen van groot nut zijn. Hiervan zijn er verschillende vormen bekend die aangeleerd kunnen worden, al dan niet onder begeleiding van daartoe opgeleide personen (fysio- en bewegingstherapeuten).Er wordt aangenomen dat bij ontspanningsoefeningen de spanning eerst uit de spieren en het gehele lichaam en daarna ook uit de psyche gaat m.a.w. er treedt een vermindering op van de psychische spanningen via de weg van lichamelijke ontspanning. Bovendien kan de patiënt, als hij eenmaal getraind is in het omgaan met deze ontspanningsoefeningen, leren zichzelf snel te ontspannen wanneer hij in een stresssituatie terechtkomt. Het doel van lichaamsoefeningen bij stressproblemen is niet de maximale spierkracht van de patiënt te verhogen, maar te proberen hem te helpen sommige van de spanningen kwijt te raken. Het gaat hierbij om een eenvoudige en goedkope methode van behandeling van stress.

Bij Hatha Yoga wordt er minimale inspanning vereist om in specifieke lichaamshoudingen te geraken. Elk van deze “ postures”heeft een specifieke invloed op fysiologische en /of psychologische processen in het lichaam en zorgt daardoor voor een verbetering van het negatief feedback mechanisme van ons lichaam.

Het mechanisme hierbij is dus dat door het lichaam te manipuleren in bepaalde houdingen ,meer rust en balans te brengen in lichaam en geest. Deze methode van Yoga is slechts een klein onderdeel van Yoga en wordt wereldwijd succesvol toegepast.
Echter wordt het vaak betiteld als “Yoga” hetgeen verwarrend werkt naar de overige Yogasystemen toe.

b. Biofeedback:

Bij de biofeedback wordt de mate van contractuur van een spiergroep gemeten, en dit meetresultaat wordt, wanneer de spierspanning hoger wordt dan de normale fysiologische waarde, met behulp van een elektronisch signaalsysteem aan de patiënt doorgegeven bv. door het knipperen van een lamp.

Tijdens deze behandeling leert de patiënt door "trial and error" zijn spieren te ontspannen, omdat hij voortdurend geïnformeerd blijft over de contractie toestand van die spieren. Aan het einde van de behandeling is hij in staat zonder hulp van de biofeedback apparatuur zijn spieren gericht te ontspannen zodra hij de eerste tekens van contractie voelt. Biofeedback zou bijzonder nuttig zijn in de behandeling van patiënten met hoofdpijn, vnl. hoofdpijn met spierkrampen.

Hierbij lokaliseert de stress zich op bepaalde afzonderlijke spiergroepen zoals bij spanningshoofdpijn of bij spastische torticollis van psychogene origine (buccolinguale dystonia).

c. Sociale steun van de omgeving (social support).

Sociale steun uit de omgeving is een belangrijke factor bij de bestrijding van stoornissen ten gevolge van stress omdat dit het gevoel van welbevinden verbetert, wanneer aan stress blootgestelde zwangere vrouwen sociale steun van hun omgeving kregen, vertoonde slechts 33% van hen complicaties, terwijl van de vrouwen, die in hun omgeving geen enkele sociale steun ondervonden, meer dan 90% zulke complicaties kreeg.
Reeds in 1967 formuleerden Engel en Schmale de hypothese dat depressieve verschijnselen primair zouden ontstaan uit het gevoel geen enkele hulp te kunnen krijgen (helplessness) of niet beter te kunnen worden (hopelessness). Deze depressieve verschijnselen hoeven echter niet uit te groeien tot klinische manifeste depressies, maar ze zouden zich kunnen manifesteren in de vorm van wisselende neurovegetatieve stoornissen of blijvende psychosomatische afwijkingen.

d. Transcendente BLISS Meditatie

Dat de voornoemde methoden ter behandeling van door stress ontstane aandoeningen van groot nut zijn voor de patiënt is reeds duidelijk; het zijn echter min of meer symptomatische benaderingen van het stressprobleem d.w.z. niet de stress in het zenuwstelsel wordt verwijderd, maar meer de effecten daarvan in de overige lichaamssystemen of in de maatschappij.
Als de (externe) stressfactoren worden uitgeschakeld, kan het onder invloed van stress verloren gegaan psychische evenwicht zich mogelijk herstellen.
Dit kan echter alleen als de patiënt in staat is fasen van activiteit af te kunnen wisselen met fasen van rust.
De aard van het herstelproces hangt af van de kwaliteit van de rust die de patiënt geniet, en niet zo zeer van de duur.

Het gebruik van meditatie technieken en yogabeoefening bij de behandeling van fysieke of mentale afwijkingen, is reeds duizenden jaren bekend. Dit gebruik was echter gelimiteerd in verband met de moeilijkheid van de verschillende technieken en de tijdsduur nodig om positieve resultaten te bereiken. Het feit dat de T.M.-techniek gemakkelijk aan te leren is en duidelijke fysiologische veranderingen te weeg brengt, zowel bij beginners als bij gevorderden, geeft het een bepaalde voorkeur boven andere technieken.

Het effect van T.B.M. op de geestelijke en lichamelijke gezondheid.

Fysiologische veranderingen tijdens T.B.M. bewijzen dat de activiteit (o.a. van het zenuwstelsel) vermindert. Deze vermindering in lichamelijke activiteit is het gevolg van de vermindering in de geestelijke activiteit. In deze toestand zijn zowel de geest als het zenuwstelsel in een staat van alerte rust, de zgn. toestand van rustvolle alertheid, te merken aan de synchrone hersenactiviteit op de E.E.G.
De geestelijke gezondheid hangt o.m. af van de toestand van de geest, een abstracte factor, en van de toestand van net zenuwstelsel, dat concreet is. Het zenuwstelsel is het voertuig voor het functioneren van de geest; het dient als verbinding van het subjectieve aspect van de mens (de geest) met de objectieve wereld om hem heen.

Een normaal functioneren van het zenuwstelsel leidt tot een goede lichamelijke gezondheid, waarbij het lichaam beter in staat is de bevelen van de geest uit te voeren. Zodra de coördinatie tussen geest en zenuwstelsel verstoord raakt, ofwel aan de kant van de geest of van de kant van het zenuwstelsel, ontstaat er kans op ziekte.
Tijdens het beoefenen van de T.B.M.-techniek wordt door de diepe rust de bewuste geest versterkt hetgeen leidt tot een betere coördinatie tussen de geest en het zenuwstelsel.

Dit is te zien aan de toegenomen ordelijkheid en synchroniciteit tussen de verschillende hersendelen (zie verder).
Een goede geestelijke gezondheid blijft gehandhaafd via deze coördinatie tussen de geest en het zenuwstelsel als de techniek regelmatig wordt beoefend.
Het is bekend dat de emotionele houding ten opzichte van de ziekte verre gaande effecten op het verloop kan hebben. De beoefening van T.B.M. zorgt voor stabilisatie van de geest waardoor het lijden beter kan worden verdragen. De veranderingen die optreden wijzen op een verbetering van de psychologische gezondheid o.a. toename van zelfvertrouwen, spontaniteit, zelfaanvaarding, zelfrespect, en een afname van angst, depressiviteit, agressie en negatieve persoonlijkheidseigenschappen (R6 en R7).

Ook bij zuiver organische ziekten kan meditatie zo een belangrijke positieve bijdrage leveren. Tijdens de T.B.M.-beoefening neemt zowel zuurstofgebruik als kooldioxideproductie sterk af in het lichaam, doordat het celmetabolisme afneemt. Tijdens deze diepe fysiologische rust is het lichaam in staat zich te herstellen en giftige bijproducten sneller te elimineren (bv. Cortisol- en lactaatafname, R7). Zoals eerder besproken zal het psychische evenwicht zich kunnen herstellen als stressfactoren worden uitgeschakeld. Tijdens T.BM. zijn het meer interne stressfactoren die verminderen waardoor niet alleen het psychische (primair) maar ook het fysiologische evenwicht sneller hersteld kan worden (bv. afname van gingivitis bij mediterenden). De fysiologische systemen kunnen beter functioneren als de stress uit het lichaam verdwijnt. Door een regelmatige beoefening van de T.B.M.-techniek wordt ervoor gezorgd dat de activiteit wordt afgewisseld met perioden van diepe (alerte) rust, hetgeen zorgt voor een toename (of handhaving) van de ordelijkheid in de fysiologie. Door deze innerlijke stabiliteit kunnen ziekte processen sneller genezen, zelfs al zouden externe stressfactoren blijven voortbestaan. Door de beoefening van T.B.M. veranderen ook sociale gedragingen bv. afname van het drugsgebruik, toename morele redenering en verbeterde relaties met collega's en superieuren (R6 en R7).-
Dit heeft op zich ook een positieve invloed op de genezingsprocessen in het lichaam. Met voorgeschreven medicamenten kunnen er betere resultaten geboekt worden als de fysiologie minder onderhevig is aan interne en/of externe stressfactoren.

De invloed van stress op de totale gezondheid

In dit artikel zal ik in het kort ingaan op wat stress nou eigenlijk precies is en welke invloed het kan hebben op jou als persoon. In de volgende artikelen zal dan worden ingegaan op de behandeling van stress volgens de Ayurveda.

Definities:
Het woord “stress” wordt door velen op verschillende wijze geïnterpreteerd. Uit sommige beweringen blijkt dat “stress” niet alleen een negatieve betekenis heeft. Dit hangt natuurlijk af van de definiëring van het woord. Over het "Stressbegrip" zijn uitvoerige publicaties verschenen, waarvan die van de Canadese arts H. Selye tot nog toe het meest bekend zijn. Volgens Selye is stress een complex van niet-specifieke lichamelijke veranderingen die optreden wanneer iemand aan één of andere spanning wordt onderworpen. Hierbij zijn er drie fasen te onderscheiden, te weten:
De alarmfase waarbij er geen hormonale afgifte nog heeft plaatsgevonden.
De fase van weerstand waarbij er een duidelijke toename is van bijnierschors hormonen in het lichaam en er een verhoogde bloeddruk is.
Ten slotte treedt de fase van uitputting in, waarbij de lichamelijke weerstand begint af te nemen. Hierbij krijgen dezelfde stressoren (b.v. bacteriën, virussen, kou etc.) nog meer invloed op het individu.
Volgens H.Selye, die terecht "de vader van het stressconcept" genoemd wordt, is er een onderscheid tussen Eustress en Distress. Eustress zou levensbevorderend zijn en zelfs essentieel zijn voor het Leven. Distress echter zou levensbedreigend zijn en aansprakelijk zijn voor wanorde in het leven. Maharishi Mahesh Yogi, de grondlegger van het T.M. en T.M. Siddhi-programma, geeft aan dat stress de basis is van al het lijden van de mens. Hierbij is duidelijk dat de Maharishi het heeft over “distress”. Verder heeft de Maharishi het over “Creatieve Intelligentie”, zijnde de basis van energie, gerichtheid en vooruitgang van de mensheid. Dit zou dus overeenkomen met het begrip Eustress, volgens Selye. Zo zien wij dus dat, hoewel de terminologie enigszins verschilt, de essentie van het begrip rondom stress, overeenkomt in de verschillende definities.

In dit artikel zal ik in het kort ingaan op wat stress nou eigenlijk precies is en welke invloed het kan hebben op jou als persoon. In de volgende artikelen zal dan worden ingegaan op de behandeling van stress volgens de Ayurveda.

De conclusie die getrokken kan worden is dat psychosomatische ziekten, aanpassingsziekten zijn, waarbij er sprake is van een excessieve of inadequate stressreactie of stresstoestand als gevolg van indirect of direct werkzame stressoren. Hierbij is er sprake van een adaptatiesyndroom, zijnde een reeks van verschijnselen die optreden indien mens of dier worden blootgesteld aan de invloed van een trauma of letsel, de stressor genoemd. Volgens professor J. Pelc wordt stress geheel of gedeeltelijk geïdentificeerd met een tijdelijke of permanente stoornis van een fysiologische functie, m.n. de spierspanning. Het is te zien als een soort "ziektekiem" die op diverse plaatsen in het lichaam en ook in de geest aanleiding geeft tot ziektebeelden (R 3). Een andere indeling die bekend is bij het stressbegrip is psychische stress en somatische stress, zoals infecties en/of tumoren. In de psychologie verstaat men onder stress een toestand waarbij door externe en/of interne factoren essentiële variabelen van een systeem buiten hun grenswaarden (dreigen te) worden gebracht. Ook wordt vaak aangehaald dat stress niet alleen negatief is, maar opgevat kan worden als een uitdaging.

Dan is er een verdeling in "Hot Reactors"en "Cold Reactors". Hot Reactors zijn personen die op stress erg heftig reageren (overreactie). Met stress wordt in het algemeen bedoeld een fysiologische abnormaliteit op structureel of materieel niveau in het zenuwstelsel. Dat wil zeggen dat niet alleen slechte, onaangename gedachten (psychisch), maar ook een wondje ergens op de huid of in de interne organen (somatisch) tot stress gerekend wordt. Zodra de normale fysiologische opbouw van geest of lichaam onderbroken wordt (of dreigt te worden), is er dus sprake van stress.

Invloed:
Stress beïnvloedt op directe wijze de vegetatieve centra in de hersenen (m.n. de hypothalamus, het limbische systeem en de hypofyse) alwaar talrijke reacties ontspringen in de diverse systemen en organen van het lichaam.

De H.P.A. as speelt in de moderne wetenschap een cruciale rol in de stressfysiologie. Deze as bestaat uit de Hypothalamus die de Hypofyse (Pijnappelklier) en daardoor de bijnier (Adrenal gland) -schors beïnvloedt. De bijnierhormonen adrenaline en cortisol zijn verantwoordelijk voor acute en chronische stressreacties.

Stress verstoort alle fysiologische systemen. Hierdoor wordt het steeds duidelijker dat stress de belangrijkste ofwel de hoofdoorzaak is van ziekte.

Enkele organische ziekten die directe relaties vertonen met stress.

Hypertensie en Hartziekten
Hart- en circulatoire ziekten doden in de geïndustrialiseerde landen meer mensen dan alle andere doodsoorzaken tezamen. Een van de theorieën over de pathogenese van essentiële hypertensie (hypertensie t.g.v. een combinatie van genetische en omgevingsfactoren) gaat over de primaire rol van abnormaliteiten in het centrale zenuwstelsel; waarschijnlijk gebeurt dit door abnormale psychologische stimuli via de autonome zenuwen. Deze conclusie zijn getrokken naar aanleiding van het doen dalen van de hoge bloeddruk door…gedragswijzigingen via T.M. en door het heilzame effect van sedativa bij vele hypertensie patiënten. Het wordt steeds duidelijker, dat stress een belangrijkere plaats inneemt bij hypertensie dan eerder gedacht werd.

Alarm- en vigilantiereacties hebben vele nadelige gevolgen voor het hart en de arteriën. Zowel adrenaline als cortisol zorgen tijdens stress voor een verhoogde bloeddruk, die in chronische gevallen kan leiden tot permanente hypertensie. Adrenaline en cortisol zorgen ook voor een toename van de adhesie van de bloedplaatjes waardoor ze zich afzetten op de arteriële wanden tezamen met cholesterol (het cholesterol gehalte in het bloed stijgt ook door cortisol). Wanneer deze vetten zich verharden treedt er een vernauwing op van de arteriën. Hierdoor wordt het ontstaan van atherosclerosis bevorderd hetgeen het begin is van een lange lijdensweg. In extreme gevallen kan er thrombusvorming plaatsvinden in de bloedvaten en zelfs embolisering naar de perifere organen. Adrenaline kan ook zorgen voor plotselinge vaatspasmen. Zowel embolieën als plotselinge vaatspasmen in de coronaire circulatie kunnen de bloedstroom naar de hartspiervezels blokkeren, zodat er een gebrekkige toevoer ontstaat van zuurstof en voedingsstoffen; dit kan aanleiding geven tot angina pectoris.

Bij hypertensie is de diastolische bloeddruk verhoogd, omdat tijdens deze rustfase het hart niet optimaal ontspant; hierdoor neemt de doorbloeding via de coronaire arteriën af zodat het hart kwetsbaarder wordt voor andere invloeden b.v. bacteriën die een endocarditis kunnen veroorzaken. Ondanks het feit dat de rol van stress en aanverwante gedragspatronen hierbij nog niet statistisch bewezen is, wordt in het algemeen beweerd dat een stressvol leven gerelateerd is aan een verhoogd risico voor coronaire vaatziekten .

Immunologische ziekten.
Onder de natuurlijke weerstand wordt verstaan het complex van afweerfactoren dat een organisme tot zijn beschikking heeft wanneer het (voor de eerste maal) met een agens in aanraking komt en hiermee nog geen genotypische ervaring heeft. Deze natuurlijke weerstand wordt gevormd door het immuunsysteem. Er zijn drie opeenvolgende verdedigingslinies te onderscheiden in de afweer tegen binnendringende ziekteverwekkers. Door deze natuurlijke barrières te bespreken zal het duidelijker worden dat een normaal functionerend immuunsysteem in staat moet zijn om elke ziektekiem af te slaan. De invloed van stress op het immuunsysteem is van groot belang, niet alleen bij bacteriële, virale of parasitaire aandoeningen, maar ook bij de kankerontwikkeling.

Het immuunsysteem is wel in staat zichzelf te herstellen zodra het de kans krijgt hiertoe. Als perioden van stress gevolgd worden door ontspanning herstellen de klieren zich weer, net zoals onze huid zich hersteld van een wond. Maar voortdurende stress, chronische frustratie of angst, maanden of jarenlang, kan het immuunsysteem zodanig aftakelen dat we zelfs in levensgevaar komen. Dat komt doordat de complicaties blijven toenemen.

De ziekte van Crohn
Factoren die mogelijk een rol spelen bij de ontwikkeling van dit ziektebeeld zijn o.a. autoimmuunprocessen en insufficiënt cellulaire immuniteit. De manifestaties van deze ziekte zijn meestal reeds enkele jaren aanwezig voordat de diagnose gesteld kan worden. De aanvallen worden meestal aangezet of verergerd door perioden van fysieke of emotionele stress en in het algemeen hebben deze individuen de neiging tot het vertonen van afhankelijkheid, vijandigheid en depressies (R11 blz. 962). Volgens sommige onderzoekers is deze ziekte psychosomatisch, maar voorlopig worden de emotionele factoren slechts beschouwd als secundair en zorgen ze voornamelijk voor het oplaaien van de activiteit. Zoals eerder besproken kan stress het immuunsysteem sterk beïnvloeden hetgeen aanleiding kan geven tot het hier besproken ziektebeeld. Er zou dan wel degelijk gesproken kunnen worden van een psychosomatische ziekte.

Astma Bronchiale
Astma bronchiale is een ziekte die gekenmerkt wordt door aanvallen van (overwegend expiratoire) dyspneu in rust, als gevolg van een diffuse bronchus obstructie welke veroorzaakt wordt door spasmen van de bronchiaal spieren, oedeem van het bronchusslijmvlies en hypersecretie van bronchusslijm. Tot de niet-allergische prikkelmechanismen behoren vele psychologische factoren (emoties, ruzies etc.). Het mechanisme is veelal het op gang komen van vagusreflexen via hyperventilatie, diepe inspiraties, lachen, huilen, schreeuwen etc.

Directe psychologische prikkeling behoort ook tot de mogelijkheden gezien het feit, dat suggestie tot een astma-aanval kan leiden.

In emotionele situaties kunnen zowel autonome invloeden (via efferente vagus vezels bij ontbreken van afferente prikkeling) als neuro-endocrine invloeden een rol spelen bij het krijgen van aan astma-aanval. Dit kan echter alleen dan het geval zijn als dat individu al een bestaande bronchiale hyperreactiviteit heeft, die weer het gevolg kan zijn van psychologische instabiliteit.

Kanker
Kanker is de algemene benaming voor maligne neoplasmata. Men neemt tegenwoordig aan dat kankercellen eigen lichaamscellen zijn die van streek zijn geraakt. Oorzaken hiervan zijn:
a. Externe factoren: roken, verkeerde voeding, asbest, alcohol etc.
b. Psychische disharmonie; externe factoren worden in hun aanslagen vaak geholpen door muiterij in het eigen kamp. Dit is het geval bij psychische disharmonie (al dan niet gecombineerd met lichamelijke disharmonie). Hierbij wordt eerst het natuurlijke systeem verstoord waardoor externe factoren (de hierboven genoemde oorzaken) meer invloed kunnen uitoefenen. Met andere woorden: nog voor dat de externe factoren in werking treden is het natuurlijke "trillingsgetal" van de cel veranderd en daardoor is de externe factor in staat er zijn eigen disharmonie erbij te voegen. Als deze gecombineerde disharmonie gedurende een aanzienlijke periode kan blijven bestaan, is de kans groot dat er een chronische, onhandelbare ziekte als kanker ontstaat. Psychische disharmonie kan ontstaan door bv. afgunst, jaloezie, hoogmoedigheid, wispelturigheid, onverdraagzaamheid, onmatigheid, onrechtvaardige kritiek, stress in het individueel en/of collectief bestaan.

De meeste medische onderzoekers zijn het er tegenwoordig wel over eens dat kankercellen in ons eigen lichaam worden geproduceerd, maar dat ze gewoonlijk worden opgeruimd en vernietigd door het natuurlijke immunologisch surveillancesysteem van het lichaam.

Deze systemen zorgen ervoor dat er onder normale omstandigheden geen tumorontwikkeling mogelijk is.

Hierbij speelt de psychische disharmonie een veel belangrijkere primaire rol dan eerder gedacht werd. Het is namelijk gebleken dat de periode tussen de toediening van een chemisch carcinogeen en de carcinogene transformatie niet alleen afhankelijk is van de sterkte en de dosis van het carcinogeen, maar ook van de ontvankelijkheid (vatbaarheid) van de gastheer. Ongelukkigerwijze begint het er op te lijken dat vrijwel alle "plezierige" activiteiten in het leven (eten, drinken, roken, seksuele promiscuïteit, drugs etc.) een potentieel oncogeen risico met zich meedragen.

Drs. Prakash Madari MD, Ayurveda arts

AYURVEDA: Mission Statement

De Ayurveda is de traditionele natuurgeneeskunde van het klassieke India. Haar ouderdom wordt geschat op zo'n 3000 jaar. Vanaf de 10e eeuw v.C zien we de eerste geschriften verschijnen en langzamerhand maakt het volksgeneeskundig karakter van de Ayurveda, vergezeld van magische en ritualistische gebruiken, plaats voor een wat meer wetenschappelijke Ayurveda, waar onderzoeken, kennisoverdracht en toetsingsmethoden deel van uitmaken.

Inleiding.
In september 2007 werd na enkele jaren research en zoeken naar onderlinge afstemming het startsein gegeven tot oprichting van de ANVAG, de Algemene Nederlandse Vereniging van de Ayurveda Geneeskunde, statutair gevestigd in Wijchen en per (xxx)ingeschreven bij de KvK Nijmegen onder nr. (xxx).

Hieronder volgt een tekst waarin de Ayurveda als natuurgeneeskundig stelsel wordt beschreven; zij is in de eerste plaats bedoeld voor de professionele werker in het veld van de Nederlandse gezondheidszorg; de tekst wil een viertal lagen beschrijven waarvan de kennis relevant is voor een goed inzicht in de Ayurveda en haar functioneren binnen de gezondheidszorg in een westers land zoals Nederland. Deze vier lagen zouden we kunnen omschrijven als:
1. haar mythische ontwikkelingsgeschiedenis en historie
2. haar actualiteit zoals gezien in India
3. haar toepassingsmogelijkheden
4. haar actualiteit in de westerse landen

1e laag: Ayurveda: mythische ontwikkelingsgeschiedenis en historie.
De geschiedenis van de Ayurveda is gehuld in mythen en legenden. Haar mythische ontstaansgeschiedenis zegt al heel wat over de denk- en gevoelshouding van de Ayurvedisch arts (vaidya). Er wordt dan gesproken over de god Brahma, de schepper; in zijn bezit bevinden zich 100.000 shloka’s, vierregelige verzen, die de volledige Ayurveda omvatten. De lijdende mensheid echter wilde die geschriften graag in handen hebben en om daaraan tegemoet te komen gaf Brahma de geschriften door aan goden die steeds lager op de hemelse ladder stonden. Uiteindelijk kwamen de geschriften in handen van de god Indra, koning der goden en stormen die op de hoogste toppen van de Himalaya zetelde. Tijdens een artsencongres op aarde bood een vrijwilliger zich aan om de Himalaya te beklimmen en alzo de god Indra te verzoeken de geschriften over te dragen. Aldus geschiedde, de mensheid kwam in bezit van de geschriften en zij werden al gauw onderwezen aan speciale universiteiten.

De verhalen over de goden kunnen wij weliswaar in de mythologische hoek plaatsen, de gebeurtenissen die echter volgden op deze mythologische overdracht kunnen wel degelijk in een zeker historisch verband geplaatst worden. We zien dan zo omstreeks de 10e eeuw v.C. een medische faculteit verrijzen te Taxila in de noord-Indiase streek die thans bekend staat als de Punjab. Een arts, professor Atreya Punarvasu zwaaide daar de scepter. Een van zijn studenten heette Agnivesha en deze viel op door zijn welsprekendheid en schrijftalent. Na zijn afstuderen schreef Agnivesha een compendium dat zijn naam zou krijgen: de Agnivesha Samhita (Samhita betekent ‘verzameld werk’ of compendium). Dit werk is verloren gegaan doch bleef op de een of andere manier wel bewaard in de orale traditie waar de Indiase cultuur zo sterk is in gebleken. Het gevolg hiervan was dat enkele eeuwen later de arts Charaka besloot om de teksten opnieuw aan het papier (lees: blad en perkament) toe te vertrouwen. Het werd een dik boekwerk welke hij blijkbaar niet af kreeg. We zien de laatste hoofdstukken dan ook verschijnen met als auteur de arts Dhridabala, die verder in het werk niet meer als auteur genoemd wordt.

De Charaka Samhita bestaat uit 120 hoofdstukken die over acht delen verspreid zijn. Elk deel heeft weer zijn eigen hoofdstukken. De Ayurvedische artsen van vandaag hebben de Charaka Samhita op de plank staan en zijn ermee vertrouwd. Maar het is niet alleen dit historische werk die wij moeten noemen. Er zijn nog twee werken die bij een bespreking van de Ayurveda niet achterwege gelaten mogen worden: de Sushruta Samhita en de Ashtanga Hridayam. De oorsprong van het eerste werk is moeilijk meer te achterhalen. Ook zij zou stammen uit ca. de 10e eeuw v. C. In de naam kun je al zien dat de auteur een zekere Sushruta is geweest, waarvan interessante onderzoeken ons zeggen dat die Sushruta hoogstwaarschijnlijk de –in boeddhistische kringen beroemde- Nagarjuna is geweest, een wetenschapper die thuis was in de geneeskunde, filosofie en alchemie. In die discussie gaan we ons echter niet mengen.

De Sushruta Samhita gaat in de eerste plaats over de chirurgie; er staan geen technieken in beschreven. Waarschijnlijk was het een handboek voor studenten chirurgie die de praktijk rechtstreeks van hun docent kregen, terwijl het handboek diende om de vele facetten te beschrijven die bij de wetenschap der chirurgie een belangrijke rol speelden. Zo staan er bijvoorbeeld uitgebreide beschijvingen in van marma’s, een term voor lichaamslokaties die met de nodige omzichtigheid behandeld moeten worden. Het menselijk lichaam zou 107 marma’s hebben; in fysiologische zin zijn het gebieden die een soort kruispunt vormen tussen venen, arteriën, ligamenten, spierweefsel en botten. Sushruta waarschuwt er bij de beschrijving van iedere marma voor, dat deze niet geprikt of beschadigd mogen worden omdat dat leiden kan tot ernstige ziekten bij de patiënt. Het incideren door de chirug moet dus nauwkeurig óm de marma heen plaatsvinden. De Britse chirurgen Cruso en Trindlay waren in 1794 getuige van een rhinoplastische ingreep, verricht door een vaidya van onbekende herkomst. Het gebeurde op het platteland in India bij een patiënt bij wie in een gevecht zijn neus was afgeslagen. De behandelaar slaagde erin met een huidtransplantatie een nieuwe neus te construeren. De techniek had de twee artsen verbaast en zij namen haar mee naar Europa alwaar zij haar intrede deed in het medische circuit onder de naam ‘de hindoe-methode’.

Dat de Indiërs van de oude tijden over een grote kennis beschikten van de anatomie mocht blijken uit het in 1890 gevonden ‘Bower-manuscript’ een tekst uit de 4e eeuw welke verwees naar een nog oudere tekst. Ze bestond uit twee medische verhandelingen en werd later in haar geheel uitgewerkt door de onderzoeker Rudolf Hoernle (1893-1912) die in zijn boek ‘Studies in the Medicine of Ancient India’ aantoonde dat de kennis der anatomie in die dagen op hoog peil stond. Het derde historische werk waarnaar ik wil verwijzen is de Ashtanga Hridayam, geschreven door de artsen Vagbhata de Oudere en Vagbhata de Jongere. Naast veel eigen inbreng is de Ashtanga Hridayam tevens een soort uitgebreide samenvatting van de Charaka en Sushruta Samhita samen. De drie klassieke werken samen worden ook wel de Brihat Trayi genoemd ofwel de ‘grote triade’.

Tijdens de Britse overheersing van India werd de Ayurveda goeddeels monddood gemaakt teneinde de eigen farmaceutische industrie zo goed mogelijk te beschermen. In 1835 leidde dit tot een algeheel verbod op het onderwijs in de Ayurveda. De kolonisator had liever dat de zieke Indiër een Engels allopatisch medicijn tot zich nam in plaats van een inheems kruidenmiddeltje. Het gevolg was dat de Ayurvda ondergronds moest duiken hetgeen de kwaliteit niet ten goede kwam. De vrijheidsstrijder Mahatma Gandhi had het bepaald niet op met de Ayurvedische genezers, die hij van puur geldklopperij en kwakzalverij beschuldigde. Na de onafhankelijkheid van India in 1947 werden er overheidsregels opgesteld en werden de Ayurvedische opleidingen van overheidswege gecontroleerd. De kwaliteit nam met forse stappen toe hetgeen o.a. resulteerde in de positieve kwalificatie die zij kreeg in 1978 van de WHO. Daarna werd de stap naar het westen gezet. Inmiddels was ze ontdekt door Amerikaanse onderzoekers o.l.v. Mahesh Varma welke later beroemd werd onder de naam 'Maharishi', met name door zijn contacten met de in die tijd zeer populaire popgroep The Beatles. De organisatie die hiervan het gevolg was introduceerde de Ayurvedische toepassingsmogelijkheden in de westerse landen onder de naam 'Maharishi Ayur-Veda' en ontwikkelde zowel producten als diverse kuurvormen welke met name in de Verenigde Staten en Duitsland aan populariteit won.

In de Ayurveda kunnen wij thans vier stromingen onderscheiden:

1. de stroming zoals hierboven reeds beschreven is en die zichzelf de ‘Maharishi Ayur-Veda’ noemt
2. de stroming onder leiding van Deepak Chopra, een voormalige medewerker van Maharishi die in de jaren tachtig ‘voor zichzelf’ begon en vooral in de V.S. grote furore maakt.
3. een traditionele stroming waarvan de artsen (vaidya’s) hun opleiding grotendeels in India genoten hebben en verder ongebonden zijn aan organisaties. Wel staan hun beoefenaren onder toezicht van overheidsinstanties en/of beroepsverenigingen.
4. een stroming die men ook wel ‘puriteins’ of ‘empirisch’ zou mogen noemen. Hun beoefenaren komen alleen voor op het platteland van India en zijn verbonden aan hun eigen –vaak tribale- gemeenschappen.

De huidige situatie in India.
De eerste twee genoemde stromingen zijn in India wat minder bekend; deze bloeien vooral in de westerse landen. De traditionele stroming heeft in India min of meer een reguliere status; ze is op een gedecentraliseerde wijze gebonden aan (plaatselijke) overheidscontrole en onderwijscriteria. Toezichthouder is de Central Council for Research in Ayurveda and Siddha (CCRAS), geïnstalleerd door het Ministerie van Volksgezondheid. De vierde ‘puriteinse’ stroming staat buiten de toezichtskanalen en is verder nauwelijks gedocumenteerd. Globaal gesproken kan men ten aanzien van de Ayurveda in India spreken van een zgn. gecodificeerde geneeskunde en een volksgeneeskunde. Binnen de gecodificeerde geneeskunde is zo goed als alles theoretische onderbouwd; haar geneesmiddelen worden fabrieksmatig geproduceerd, vaak onder GMP-norm. In Engeland staat bijvoorbeeld een zuster-onderneming van Dabur, een van de grotere Indiase producenten van Ayurvedische geneesmiddelen die zelfs additieven van de E-categorie aan hun middelen hebben toegevoegd. De volksgeneeskunde is gebaseerd op uitgebreide empirie, zoals moge blijken uit diverse geneeskundige ‘ambachten’, waarbij verlammingen worden genezen (Ankola in de staat Karnataka, zuid-India) en met behulp van kruidenoliën beenweefsels zacht gemaakt worden zodat klompvoeten kunnen worden rechtgezet (Coimbatore, zuid-India).

Teneinde uniformiteit te scheppen in het onderwijs in de Ayurveda werd in 1971 bij parlementaire wet de Central Council of Indian Medicine (CCIM) opgericht. Tot op heden bestaat de bijna zes jaar durende opleiding tot BAMS (Bachelor of Ayurvedic Medicine and Surgery). Vanwege lange wachtlijsten stelde de Indiase overheid in 1985 een maatregel in die de toegang tot deze opleiding alleen voor ingezetenen van India mogelijk maakte. Voor zover men thans kan nagaan werken er thans zo’n 300.000 geregistreerde Ayurvedische artsen in India. Er zijn vele producenten van kruidenmiddelen en enkele duizenden apothekers die een vergunning hebben om de speciale Ayurvedische medicijnen te vervaardigen.

Toch zou nog geen 10 % van het nationale gezondheidsbudget toegekend worden aan de Ayurveda; het overgrote deel wordt besteed aan de westerse, allopatische geneeskunde. Het gegeven dat de Ayurveda in India een relatief zwakke positie bekleedt is mede te wijten aan haar knieval voor de aanhangers van westerse wetenschapsmodellen; Ayurvedische deskundigen pogen nog steeds hun enorm kennissysteem in termen te vatten van het westers wetenschapsmodel met alle gevolgen van dien. Men tracht de Ayurveda ‘te bewijzen’ met westerse modellen en heeft daarbij onvoldoende aandacht voor de eigen in het Sanskrit opgestelde epistemologie welke een appél doet aan méér dan ‘alleen’ een rationele receptiviteit. De werking van Ayurvedische geneesmiddelen verklaren met behulp van westerse logica en het in westerse terminologie uiteenzetten van de etiologie in ziektebeelden zoals deze bekend zijn in de Ayurvedische pathologie is zinloos en uitzichtloos. Er bestaat immers geen bio-statistische traditie in de Ayurveda zoals dat in de westerse geneeskunde bestaat. Nogmaals, haar eigen epistemologische traditie fungeert geheel onafhankelijk van westerse wetenschapsmodellen en bewijst dagelijks haar eigen waarde aan de meer dan 1miljard inwonders van het Indiase continent.

Mensbeeld en achtergrond.
In de geschiedenis van de westerse geneeskunde, en wel vanaf Hippocrates, komen we reeds begrippen tegen zoals de humorale pathologie, waarbij de vochtverdeling in het lichaam als causale factor naar voren werd geschoven bij het ontstaan van ziekten. Begrippen als diathese en predispositie deden hun intrede doch werden na het opkomen van de moderne farmaceutische industrie in de twintigste eeuw weggedrongen en gelden thans als obsoleet. Meer dan duizend jaar vóór de hippocratische periode waren deze begrippen reeds gemeengoed in de Ayurvedische geneeskunde, en tot op deze dag vormen zij het unieke concept met behulp waarvan de Ayurvedische arts zijn diagnoses stelt en zijn behandelingen vorm geeft. Ik zal hier een korte inleiding van geven.

Het mensbeeld van de Ayurveda is gegrondvest in de oude filosofische school Samkhya: een wijsbegeerte welke uitgaat van twee natuurorden: een boven- en ondernatuur. De bovennatuur is een abstract beginsel welke niet concreet is aan te duiden met het westers begrippenstelsel. Als men pogingen doet met ‘albewustzijn’, ‘goddelijk’ of ‘transcendentie’ is dat allemaal goed. De Sanskrit-aanduiding is purusha. De ondernatuur, aangeduid als prakriti, is de ons bekende natuur: alles wat wij kunnen ervaren. De mens is in zijn geheel gevormd naar de prakriti. Zijn innerlijke wezen echter maakt deel uit van de purusha. Volgens de filosofische achtergrond van de Ayurveda is het de mens niet gegeven om door middel van technieken die purusha te ervaren omdat elke techniek van prakriti-aard is. Levenshouding echter, juiste voeding en ethiek zouden daarentegen wel de weg kunnen openen naar de purusha, hetzij tijdens, hetzij na het stoffelijk leven. De constitutie van de mens is opgebouwd uit de vijf oer-elementen van de prakriti: aarde (prithvi), water (jala), lucht (vayu), vuur (agni) en sfeer (akasha). Hun verhouding tot elkaar, hun kwantiteit en kwaliteit en de wijze waarop zij gedifferentieerd zijn in lichaam en psyche, vormt de grondslag van de Ayurvedische visie op de etiologie. Teneinde deze werkbaar te maken heeft men de vijf elementen gemodelleerd in drie constitutiemodellen, die elk weer hun eigen onderafdelingen hebben. De drie constitutiemodellen worden genoemd: vata (bestaande uit lucht en sfeer), pitta (bestaande uit vuur) en kapha (bestaande uit aarde en water). Ieder individu beschikt over alle vijf de elementen, maar bij ieder individu is hun verhouding e.d. anders. De werking der elementen kunnen we ons als volgt voorstellen:

Het element: vormt de dosha: en zorgt voor:

Aarde
+ kapha stabililteit
water

vuur pitta transformatie

lucht
+ vata stroming
sfeer

De constitutiemodellen worden dosha’s genoemd, een Sanskritwoord dat letterlijk te vertalen is met ‘fout’ of ‘stoornis’. Dosha zou in etymologische zin zelfs de grondvorm betekenen van het latere Griekse dys waar in de westerse pathologie meer dan honderd ziekten worden aangeduid, van dysacusis tot dysurie. Zelfs in het Engelse disease zit zij verborgen en ons Nederlands dis is natuurlijk ook bekend. Dosha is de oorzaak van elke ziekte. Haar teveel of te weinig of onjuiste verhouding tot haar omgeving leidt tot ziekte. Is zij geheel in harmonie met haar omgeving en is zij noch teveel noch te weinig dan wordt zij dhatu genoemd. De vata heet dan prana, de pitta agni en de kapha ojas.

Pathologie, diagnose en behandeling.
Zoals hierboven reeds opgemerkt, zijn de dosha’s verantwoordelijk voor het ontstaan van ziekten. In de algemene pathologie van de Ayurveda wordt een uitgebreide symptomatologie weergegeven waarvan ik hier een zeer kort overzicht geef in een schematische vorm:

Vata
Neemt toe door:
teveel mentale of fysieke activiteiten, vasten, te weinig slaap. Voedsel dat bitter, scherp, droog en koud is, winderige en koude weersomstandigheden.
Gevolgen kunnen zijn:
degeneratie van weefsels, nervositeit, zenuw- en spierpijnen, bewegingsstoornissen

Pitta
neemt toe door:
hitte, fysieke uitputting, vasten, woede, agressie. Voedsel dat zuur is, scherp, zout, heet en droog. Warme en vochtige weersomstandigheden.
gevolgen kunnen zijn:
brandend maagzuur, huidklachten, overmatig zweten, leverstoornissen.

Kapha
neemt toe door:
te weinig lichaamsbeweging, Voedsel dat zoet, zuur, zout, zwaar, vettig en koud is. Koude en vochtige weersomstandigheden.
gevolgen kunnen zijn:
slijmvorming, bronchitis, hartklachten, constipatie, apathie, depressie

De vaidya gebruikt verschillende diagnosetechnieken om zich een helder beeld te vormen van de patiënt en zijn ziekte. We kunnen de diagnosetechnieken van de Ayurveda in drie categorieën onderverdelen: darshana, sparshana en prashna. De eerste omvat een uitgebreide inspectie van de patiënt. Dit betekent vaak een onderzoek van weefsels en huid, ontlasting en urine, tong, enz. Er bestaat geen diagnostische standaardprocedure in; sommige artsen onderzoeken alleen de urine, anderen zijn weer goed in het inspecteren van de tong enz.

De tweede vorm, de sparshana, bestaat uit palpatie teneinde de huid te onderzoeken op temperatuur en conditie, zoals ruwheid en zachtheid. De meest voorkomende vorm van sparshana is het pols-onderzoek, die nader aangeduid wordt met nadipareksha. De arts zoekt met drie vingers naar de verhouding tussen de dosha’s door hen op de radiale pols te leggen en hun unieke slag te observeren. In reguliere zin zoekt men bij palpatie van de pols in eerste instantie naar de hartconditie en bloeddruk (p. durus, p. mollis, enz.) maar bij de Ayurvedische wijze van polsvoelen is men geïnteresseerd in de werking der elementen. De ervaren vaidya voelt verschillen in polsdruk onder zijn wijs-, middel- en ringvinger en kan zodoende iets zeggen over de dosha-verhoudingen. Op grond van zijn bevindingen kunnen dan een of meerdere behandelingen ingesteld worden. Omdat er veel mogelijkheden zijn zal ik hier even met een eenvoudig voorbeeld komen: een patiënt vertoont bij nader onderzoek een sterk verhoogde vata. Zijn lucht- en sfeerelementen zijn dominant en verhogen de stroming in het lichaam. Ziekten als arthritis en slapeloosheid kunnen daar het gevolg van zijn (in de Ayurvedische pathologie zijn 80 ziekten gerelateerd aan een overmatige vatadosha). In het behandelingsplan dienen twee wegen bewandeld te worden: A. een klinische weg, waarbij sec de klachten behandeld worden waar de patiënt aan lijdt en B. een klassieke weg, waarbij de constitutie van de patiënt zodanig behandeld wordt dat een eventuele progressie van de ziekte tot staan gebracht kan worden óf waarbij een ziekteproces in haar beginstadium zo goed mogelijk gecoupeerd kan worden. De klinische weg wordt bewandeld met het voorschrijven van speciale Ayurvedische medicijnen, die allen van plantaardige oorsprong zijn. Hun bereiding is gebaseerd op eeuwenoude receptuur en zij kennen een veelvoud van toedieningsvormen. Ayurvedische medicijnen kennen zowel bijwerkingen als negatieve interacties met andere medicijnen. Bijwerkingen kunnen het gevolg zijn van ondeskundigheid t.a.v. de constitutie van de patiënt en de vaak daarmee samenhangende onjuiste doseringsvoorschriften. Negatieve interacties kunnen voorkomen indien de behandelaar geen zicht heeft op of kennis heeft van de geneesmiddelen die de patiënt reeds gebruikt. De klassieke weg werkt veel met voedingsadviezen. Overigens hebben haar behandelingen dikwijls ook een klinische werking ofwel een werking op de wat kortere termijn. Ik zal hier een kort overzicht geven van de verschillende behandelingen:

- Ayurvedische massages: het lichaam wordt gedurende 1 á 2 uren geheel gemasseerd met sterk werkende kruidenoliën, in veel gevallen door twee massagetherapeuten tegelijkertijd.
- voeding: de patiënt wordt een dusdanig voedingsadvies voorgeschreven, dat de overmaat van de ziekte-veroorzakende dosha wordt verminderd.
- medicijnen: hierboven is daar al iets over gezegd.
- kuren: de meest bekende is de Panchakarma, een meerdaagse kuur welke meestal intramuraal ondergaan wordt en bestaat uit een veelvoud van Ayurvedische behandelingen. Meestal wordt zij vooraf gegaan door een Poorvakarma, een soort 'voor-kuur' waarbij oliemassages e.d. worden gegeven. Traditioneel bestaat een Panchakarma uit 14 tot 21 dagen of langer. In Nederland wordt haar naam toegepast op Ayurvedische kuren van algemene aard.

De status quo van de Ayurveda in Nederland.
In Nederland neemt de belangstelling voor de traditionele Ayurveda in hoog tempo toe. Vooral de bestsellers van Deepak Chopra, een Amerikaanse Ayurvedische arts van Indiase origine, heeft daaraan toe bijgedragen. Op dit moment (2007) bevinden zich er niet meer dan een handvol Ayurvedische artsen in Nederland. Voor een goed begrip moeten we een onderscheid maken tussen de reguliere arts die een Ayurvedische therapie toepast en een Ayurvedisch, niet-regulier arts. Die laatste term klopt niet omdat een arts in de zin der wet per definitie een regulier-medische opleiding aan een Nederlandse universiteit heeft afgerond. Daarom wordt de Ayurvedisch genezer die een klassieke achtergrond heeft, vaidya genoemd. Dat zijn genezers die een dusdanige scholing hebben gehad dat zij in Nederland toegelaten zijn tot de desbetreffende beroepsverenigingen. Hun consulten en behandelingen worden dan ook door bijna alle zorgverzekeraars vergoed. Een vaidya heeft zijn opleiding altijd in India genoten en is tevens geschoold in westerse medische vakken. In de regel bestaat er een gezonde samenwerking met het reguliere circuit.

Er zijn in Nederland slechts enkele instituten waarbij men zich kan scholen tot Ayurvedisch massagetherapeut of tot Ayurvedisch geneeskundige. Deze instituten geven ook mogelijkheden om zich verder te bekwamen in India. Voor zover wij kunnen nagaan is de ANVAG momenteel de enige onafhankelijke Ayurveda beroepsvereniging.. Ook zijn er onafhankelijke beroepsverenigingen met licenties voor de Ayurveda, zoals de VNT. BATC en NWP die tevens verantwoordelijk zijn voor de kwaliteitsbewaking. Er is geen objectieve statistiek omtrent het aantal consulten per jaar. Iedere Ayurvedische genezer zal daar zijn eigen cijfers bij hebben.

Met dank aan :
Robert H. Swami Persaud, vaidya (Ayurvedisch geneesheer)

Zie ook: literatuur.

LITERATUUR OVER AYURVEDA.
Chopra, Deepak: Quantumgenezing.Utrecht 2002
Dash, B.: Ayurvedic Treatment for common diseases. New Delhi 1979
Dash, B. : Materia Medica of Ayurveda. New Delhi 1991
Dwarkanath, C.: Introduction to Kayachikitsa. Varanasi 1996
Heyn, Birgit: Ayurveda, de zachte kracht van de Indiase natuurgeneeskunde. Amsterdam 1990
Lad, Vasant: Ayurveda en Kruiden. Amsterdam 1994
Lad, Vasant: De Ayurvedische Huisapotheek. Bloemendaal 2001
Madari ERP: Stress en Meditatie , Doctoraal onderzoek op TM, Herziene druk 2007
Mehta, A.K.: Pancha Karma. Utrecht 1996
Mehta, A.K.: Ayurveda in de Praktijk. Deventer 1992
Sharma, P.V. (red.): Charaka Samhita Vol. I-V. Varanasi 1998
Swami Persaud, Robert H. : Handboek Ayurveda. Utrecht 2000
Swami Persaud, Robert H. Licht op Hindoeïsme. Utrecht 2001
Swami Persaud, Robert H. Kort & Goed, Ayurveda. Utrecht 2004
Thakkur, C.: Ayurveda. Deventer 1985
Tirtha, S.: The Ayurveda Encyclopedia. New York 1998

Voor informatie Prakash Medical Ayurveda: 06-16523622/ 0320-847122

Email: info@prakashayurveda.nl

Benaderingen Ayurveda

Benaderingen van de Ayurveda

Het behandelen van Stress

Gepubliceerd door Prakash Madari MD, Ayurveda Arts Bron: Stress en Meditatie, Madari ERP, 2007 Bronvermelding is verplicht bij overname

De invloed van stress op de totale gezondheid

In dit artikel zal ik in het kort ingaan op wat stress nou eigenlijk precies is en welke invloed het kan hebben op jou als persoon. In de volgende artikelen zal dan worden ingegaan op de behandeling van stress volgens de Ayurveda.

Gepubliceerd door Prakash Madari MD, Ayurveda Arts
Bron: Stress en Meditatie, Madari ERP, 2007

Bronvermelding is verplicht bij overname